ABŞ-ın Cincinnati Uşaq Xəstəxanasının alimləri dünyada qan dövranı və sinir sistemi (qan-beyin maneəsi) arasında maneə olan ilk mini beyin yaradıblar. İnkişaf dərmanları daha effektiv sınaqdan keçirməyə və neyroinflamatuar və neyrodegenerativ xəstəliklərin müalicə üsullarını təkmilləşdirməyə imkan verəcək.
32gun.az xəbər verir ki, araşdırmanın nəticələri Cell Stem Cell jurnalında dərc olunub .
Alimlər insan kök hüceyrələrinin biomühəndisliyi üsullarından istifadə edərək, qan-beyin baryerinin funksiyasını tənzimləyən mürəkkəb mexanizmləri öyrənməyə imkan verən innovativ platforma hazırlayıblar. Alimlər izah ediblər ki, insan beyninin qan damarlarında qan dövranından mərkəzi sinir sisteminə (MSS) keçən molekulların ölçüsünü məhdudlaşdıran sıx şəkildə yığılmış hüceyrələrdən ibarət əlavə astar var. Bu fizioloji filtr qan-beyin baryeri adlanır.
Düzgün işləyən maneə zərərli maddələrin daxil olmasının qarşısını alaraq və əsas qida maddələrinin beyinə çatmasına imkan verərək beyin sağlamlığını qoruyur.
"Mini-beyin" formalaşması prosesi üç-dörd millimetr diametrli orqanoidin böyüməsi ilə başladı. Sonra ona diametri təxminən bir millimetr olan süni şəkildə yaradılmış qan damarları "ilişdirildi". Təxminən bir ay ərzində bu ayrı-ayrı strukturlar diametri dörd millimetrdən bir qədər çox olan bir kürə halına gəldi. Alimlər bu inteqrasiya olunmuş orqanoidlərdən istifadə edərək insan beynində qan-beyin baryerinin mürəkkəb sinir-damar strukturlarını yenidən yaratdılar.
Tədqiqatçıların fikrincə, inkişafdan yeni dərmanların sınaqdan keçirilməsi, xəstəliklərin gedişatının modelləşdirilməsi, ətraf mühitin çirkləndiricilərinin toksik təsirlərinin qiymətləndirilməsi və neyroinflamatuar və neyrodegenerativ patologiyaların müalicəsinin effektivliyinin artırılması üçün istifadə oluna bilər.
Ayxan
.jpg)
.jpg)
