Bordo Universitet Xəstəxanasından bir qrup fransız alimi müəyyən ediblər ki, "yo-yo pəhriz" kimi tanınan çəki dalğalanmaları 1-ci tip diabetli xəstələrdə böyrək xəstəliklərinin inkişaf riskini əhəmiyyətli dərəcədə artırır.
32gun.az xəbər verir ki, tədqiqat “Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism” (JCEM) elmi jurnalında dərc olunub.
Təkrar çəki itirmə və artımla xarakterizə olunan yo-yo pəhrizi kişilərin 35%-i və qadınların 55%-i arasında yayılmışdır. Bu enerji təchizatı rejiminin adı ətalət təsiri altında oxa bərkidilmiş kəndir boyunca qalxan və enən yo-yo oyuncağı (oxla birləşdirilmiş iki diskin quruluşu) ilə əlaqələndirilir.
Bu pəhriz modelinin həm ümumi əhalidə, həm də 2-ci tip diabetli insanlarda ürək-damar xəstəliyi riskini artırdığı daha əvvəl göstərilmişdir.
Tədqiqatçılar Diabetə Nəzarət və Fəsadlar üzrə Sınaq (DCCT) və Diabet Müdaxilələri və Fəsadlarının Epidemiologiyası (EDIC) araşdırmasında 1432 iştirakçının məlumatlarını təhlil ediblər. Hər bir insan üçün çəkinin ortadan yuxarı və aşağı dəyişdiyini ölçən Dəyişkənlikdən Müstəqil (VIM) indeksindən istifadə edərək altı illik bədən çəkisinə baxdılar.
Nəticələr göstərdi ki, daha çox çəki dəyişkənliyi olan iştirakçılar glomerular filtrasiya sürətində (GFR) ilkin dəyərlərdən 40% azalıb. GFR, böyrəklərinizin qanınızdan toksinləri nə qədər yaxşı süzdüyünün ölçüsüdür. Bundan əlavə, bu cür xəstələrdə böyrək xəstəliyinin əlaməti olan sidikdə artan miqdarda protein albuminin aşkar edildiyi bir vəziyyət olan albuminuriya daha çox idi.
Çəki dalğalanmalarını böyrək zədələnməsi ilə əlaqələndirən mexanizmlər tam başa düşülməsə də, tədqiqat müəllifləri bir neçə fərziyyə irəli sürmüşlər. Mümkün səbəblərdən biri 1-ci tip diabetin müalicəsi üçün lazım olan insulin terapiyasıdır ki, bu da çəki artımına kömək edə bilər. Bundan əlavə, bədən çəkisinin tez-tez dəyişməsi ürək və qan damarlarında əlavə stress yaradır ki, bu da böyrəklərin zədələnməsini pisləşdirə bilər.
Ayxan