Alimlər günəş küləyinin hərəkətverici qüvvəsinin sirrini açıblar

Avropa Kosmik Agentliyinin (ESA) alimləri günəş küləyinin mənşəyini işıqlandırmaq üçün Solar Orbiter missiyasından istifadə ediblər. Alimlər Günəşin tac dəliklərindəki nazik axınların və ya “reaktivlərin” sürətli və yavaş günəş küləkləri yaratdığını aşkar ediblər.

32gun.az bildirir ki, tədqiqat Astronomy & Astrophysics (A&A) elmi jurnalında dərc olunub.

Günəş küləyi Günəşin yaydığı yüklü hissəciklər axınıdır. Yer kürəsi də daxil olmaqla bütün günəş sisteminə təsir göstərir. Onilliklər boyu araşdırmalara baxmayaraq, onun mənşəyi sirr olaraq qaldı. Sürətli günəş küləyinin tac dəliklərindən, açıq maqnit xətləri olan bölgələrdən qaynaqlandığı məlumdur. Bununla belə, hissəciklərin emissiya mexanizmi və yavaş günəş küləyinin mənşəyi indiyədək aydın deyildi.

Solar Orbiter məlumatlarından istifadə edərək, Lakshmi Pradeep Chitta ( Almaniyadakı Maks Plank Günəş Sistemi Tədqiqat İnstitutu) başçılıq etdiyi bir qrup, tac dəliklərindəki kiçik reaktivlərin hissəcikləri təxminən 100 km/s sürətlə atdığını aşkar etdi. İncə tük kimi strukturları xatırladan bu jetlər təxminən bir dəqiqə davam edir və Günəşin səthindəki bütün qaranlıq nöqtələrdə müşahidə olunur.

Solar Orbiter alətlərinin birləşməsi elm adamlarına reaktivləri kosmik gəmi tərəfindən ölçülən günəş küləyi hissəcikləri ilə birbaşa əlaqələndirməyə imkan verdi. Üstəlik, tədqiqatçılar bu reaktivlərin nəinki sürətli, həm də yavaş günəş küləyi istehsal etdiyini görəndə təəccübləndilər.

“Bu kəşf sürpriz oldu. Eyni proses hər iki növ günəş küləyini hərəkətə gətirir, bu da onun mənşəyi haqqında anlayışımızı dəyişir”, - alimlər qeyd ediblər.

Nilay