Rusiyanın “Rosatom” Dövlət Nüvə Enerjisi Korporasiyasının alimləri canlı hüceyrələrdən qan damarları yetişdiriblər.
32gun.az xarici KİV-ə istinadən xəbər verir ki, Şirkətin Troitsk Elm İnstitutunun tədqiqatçıları qan damarlarının uzun toxuma ekvivalentlərini uğurla biofabrikasiya ediblər, Rosatom-un bəyanatında deyilir.
Alimlər hesab edirlər ki, biofabrikasiya transplantasiya və regenerativ tibbdə böyük inqilabdır və 2030-cu ilə qədər daha mürəkkəb və şaxələnmiş süni damar sistemləri istehsal etməyi hədəfləyir.
Aterosklerozun cərrahi müalicəsində istifadə üçün süni damarlar hazırlanır.
Ultrasəs akustik sahəsindən istifadə edərək, uzunluğu 10 santimetrə qədər olan qan damarlarının ekvivalentlərini böyütmək olar. Bu texnologiyanın varikoz damarları, tromboz, ürək-damar xəstəliyi və digər damar xəstəliklərindən əziyyət çəkən insanlara kömək edəcəyi gözlənilir.
Bu texnologiyanın qarşıdakı illərdə digər zədələnmiş toxuma və orqanların bərpasına imkan verməsi hədəflənir.
Layihə uğurlu olarsa, xəstələrin orqan donorlarını gözləmək məcburiyyətində qalmayacağı, bunun əvəzinə böyrək, mədəaltı vəzi, ağciyər və digər orqanların fərdi, mükəmməl uyğunlaşan, tək-tək süni versiyalarının hazırlanacağı təxmin edilir.
Layihənin ilkin mərhələsində alimlər süni vena yetişdirmək üçün akustik bioprinter və bioreaktor cihazları hazırlayıblar. Bu funksiyalar daha sonra vahid biofabrikatorda birləşdirildi. Hüceyrə materialı mərkəzi kameraya yükləndikdən sonra lazımi düzəlişlər edildi və mühitdə damar ekvivalenti yaradıldı. Teksturalı sferoidlərdən yaradılmış struktur yetişmə prosesindən keçmək üçün biofabrikatora yerləşdirilib.
Seçenov adına Moskva Dövlət Tibb Universitetində sınaqdan keçirilən üsulla bağlı tədqiqatlar ilboyu davam etdiriləcək.
Açıqlamada fikirləri yer alan Troitsk Elm İnstitutunun Aşqarların İstehsal Texnologiyaları və Biomühəndislik şöbəsinin baş mütəxəssisi Yeqor Plaxotnyuk, tələb olunan hüceyrə növlərindən 200-300 mikrometr diametrli sferoidlər yaratdıqlarını, bu hüceyrələr hal-hazırda tək bir hüceyrə quruluşu meydana gətirərək birləşərək əlavə bir quruluşa sahib olduqlarını söylədi , lakin biz gələcəkdə maqnit sahəsindən istifadə etməyi planlaşdırırıq”- qiymətləndirmə aparıb.
Plaxotnyuk qeyd edib ki, akustik sahələr onlara maksimum uzunluğu 10 santimetr olan süni qablar yetişdirməyə imkan verir və maqnit sahələri daha mürəkkəb tekstura ekvivalentlərinin yaradılmasını asanlaşdıracaq.
2030-cu ilə qədər daha mürəkkəb və şaxələnmiş süni damar sistemləri istehsal edə biləcək maqnit-akustik bioprinter inkişaf etdirməyi hədəflədiklərini ifadə edən Plakhotnyuk, "Daha sonra qaraciyər kimi bu damarların ətrafında kanalları olan funksional orqan ekvivalentləri inkişaf etdirilə bilər. Bu damarlar yetkinlik müddətində orqanın qidalanmasını təmin edəcək" deyə biliklərini bölüşüb.
Nilay
.jpg)
.jpg)
