Pittsburq Universitetinin alimləri müəyyən ediblər ki, uşaqlıq borusu hüceyrələrində antioksidant müdafiənin zəifləməsi DNT zədələnməsinin yığılması səbəbindən yumurtalıq xərçənginə səbəb ola bilər.
32gun.az bildirir ki, araşdırmanın nəticələri “Cancer Discovery” jurnalında dərc olunub .
Yumurtalıq xərçəngi qadınlarda ən təhlükəli onkoloji xəstəliklərdən biridir. Erkən mərhələlərdə xəstəlik demək olar ki, heç bir simptom göstərmir və mövcud diaqnostik üsullar çox vaxt xərçəngi gec aşkar edir. Yüksək risk altında olan qadınlar üçün yeganə qarşısının alınması yolu yumurtalıqların cərrahi çıxarılmasıdır.
Uzun müddət alimlər hesab edirdilər ki, bu xərçəng növü uşaqlıq borularının epitel hüceyrələrində mutasiya ilə başlayır. Hüceyrələr xərçəngdən əvvəlki formasiyalara, sonra isə bədxassəli şişlərə çevrilir. Ancaq indiyə qədər bu prosesin nədən qaynaqlandığı məlum deyildi.
Alimlər şiş inkişafına təsir edə biləcək hüceyrələri tapmağa qərar verdilər. Onlar sağlam qadınların uşaqlıq borularının birləşdirici toxumasını araşdırıblar və orqanizmin toxuma bərpasına kömək edən mezenximal kök hüceyrələrə bənzər hüceyrələr qrupu aşkar ediblər.
Tapılan hüceyrələr, xəstələrdə şiş olmasa da, özlərini artıq bədxassəli proseslərdən təsirlənmiş kimi aparırdılar. Tədqiqatçılar bu hüceyrələri sağlam toxumadan alınan laboratoriya orqanoidlərinə əlavə etdikdə, normal epitel hüceyrələri mutasiya etməyə başladı.
Alimlər aşkar etdikləri hüceyrələrdə antioksidant AMP kinazının aşağı səviyyədə olduğunu aşkar ediblər. Bu maddənin olmaması səbəbindən hüceyrələrdə DNT-ni zədələyən WT1 zülalı toplanıb. Bu dəyişikliklər xərçəngin inkişafı üçün ideal mühit yaratdı. Bundan əlavə, tədqiqatçılar "təhlükəli" hüceyrələrin BRCA genlərində mutasiya olan qadınlarda və yaşlı xəstələrdə daha çox olduğunu qeyd etdilər.
Tədqiqatçılar deyirlər ki, testlər vasitəsilə müəyyən hüceyrə növünün aşkarlanması yumurtalıq xərçəngini erkən mərhələdə aşkar etməyə kömək edə bilər. Alimlər əlavə ediblər ki, AMP kinaz səviyyəsini artıran dərmanlar artıq mövcuddur. Onların istifadəsi fallopiya borularının birləşdirici toxumasında təhlükəli dəyişikliklərin qarşısını ala və ya geri qaytara bilər.
Nilay
.jpg)
.jpg)
