Enerji içkilərinin zərərləri: Gənclər üçün risklər və ...
Son illər enerji içkilərinin gənclər arasında istifadəsi artmaqdadır. Reklamlarda “yorğunluğu aradan qaldırmaq” və “daha çox enerji vermək” kimi təqdim edilən bu məhsulların əslində sağlamlığa təsirləri düşündüyünüz qədər sadə deyil.
32gun.az bu barədə etdiyi araşdırmanı təqdim edir:
Neçə yaşdan istifadə təhlükəlidir?
Mütəxəssislər bildirir ki, enerji içkiləri 18 yaşdan aşağı şəxslər üçün xüsusilə təhlükəlidir. Uşaqlar və yeniyetmələrin sinir sistemi hələ tam formalaşmadığından kafein və digər stimulyatorların təsiri daha güclü olur. Bu da ürək döyüntülərində sürətlənmə, təzyiq artımı, əsəbilik və yuxu pozuntuları ilə nəticələnə bilər.
Qız və oğlanlarda təsiri
Enerji içkilərinin təsiri cinslərə görə də fərqlənir.
Qızlarda hormonal balansı pozaraq dəridə problemlər və yuxusuzluq yarada bilər.
Oğlanlarda isə qısa müddətli güc artımı müşahidə olunsa da, ürəyə əlavə yük düşür, yüksək təzyiq və əsəbilik riski artır.
Faydalı tərəfləri varmı?
Bu içkilərin əsas “faydası” qısa müddətli diqqət və enerji artımıdır. Lakin təsir keçdikdən sonra yorğunluq daha da güclənir. Uzunmüddətli istifadənin isə sağlamlıq üçün heç bir müsbət tərəfi yoxdur.
Ekspert rəyi
Qida təhlükəsizliyi üzrə ekspert Elvin Məmmədov 32gun.az-a açıqlamasında deyib:
“Enerji içkilərinin tərkibində yüksək miqdarda kafein, şəkər və bəzən də sinir sisteminə təsir edən əlavə maddələr olur. Bir qutuda 200-300 milliqramadək kafein toplanır ki, bu da bəzən böyüklər üçün belə gündəlik normanı keçir. Belə bir yük, xüsusilə inkişafda olan orqanizm üçün çox təhlükəlidir.”
Ekspertin sözlərinə görə, bu içkilər bəzən idman öncəsi gənclərə “daha çox enerji” verdiyi təəssüratı yaratsa da, əksinə, ürəyə əlavə gərginlik gətirir:
“Ürək ritm pozğunluğu, təzyiqin qalxması, əsəb sistemində gərginlik bu içkilərin ən geniş yayılmış nəticələrindəndir. Uzun müddət istifadədə mədə-bağırsaq problemləri, insulin müqaviməti və hətta şəkərli diabet riski də artır.”
Məmmədov əlavə edib ki, enerji qazanmaq üçün sağlam üsullar var:
“Əgər insan yorğundursa, orqanizmi süni yollarla stimullaşdırmaqla deyil, düzgün yuxu rejimi və balanslı qidalanma ilə gücləndirmək lazımdır. Enerji içkiləri müvəqqəti ‘oyanıq qalma effekti’ versə də, bunun əvəzində bədənin ehtiyat gücünü tükəndirir. Bu da gənclərdə gələcəkdə daha ciddi sağlamlıq fəsadları yarada bilər.”
Nilay