Oreqon Sağlamlıq və Elm Universitetinin alimləri parkinson xəstəliyinin inkişafında rolu ilə tanınan alfa-sinuklein adlı kiçik zülalın həm də ciddi dəri xərçəngi forması olan melanomanın yaranmasına səbəb ola biləcəyini aşkarlayıblar.
32gun.az bildirir ki, tədqiqatın nəticələri Science Advances jurnalında dərc olunub.
Alfa-sinuklein normalda neyronlardakı ikiqat DNT qırılmalarını bərpa edərək beyin hüceyrələrinin sağ qalmasına kömək edir. Lakin parkinson və demensiya zamanı bu zülal funksiyasını pozur, hüceyrə nüvəsini tərk edərək toksik yığıntılar — Levi cisimcikləri əmələ gətirir və bu da neyronların məhvinə səbəb olur.
Melanoma zamanı isə alfa-sinuklein fərqli şəkildə davranır. Siçanlar və insan toxumalarında aparılan təcrübələr göstərib ki, bu zülal dəri hüceyrələrinin nüvəsində qalaraq həddindən artıq aktiv olur. O, zədələnmiş DNT-ni yüksək effektivliklə bərpa edir və hüceyrələrin vaxtında məhv olmasının qarşısını alır. Bu isə hüceyrələrin nəzarətsiz çoxalmasına – xərçəngin əsas mexanizminə – yol açır.
Tədqiqatçılar bildiriblər ki, dəri hüceyrələri daim yenilənir və zədələnmiş hüceyrələrin məhv olması vacibdir. Problem isə bu proses baş vermədikdə yaranır.
Əlavə analizlər göstərib ki, melanoma hüceyrələrində alfa-sinuklein DNT bərpasında iştirak edən digər bir zülal – 53BP1 ilə aktiv qarşılıqlı əlaqəyə girir. Bu isə bədxassəli şişlərə xas olan patoloji replikasiya prosesini işə salır.
Alimlər hesab edirlər ki, bu məlumatlar yeni müalicə üsullarının işlənib hazırlanması üçün əsas ola bilər. Onlar alfa-sinuklein səviyyəsinin azaldılması və ya onun aktivliyinin tənzimlənməsi imkanlarını öyrənir, eyni zamanda 53BP1 zülalını parkinson xəstəliyinə qarşı terapiyada potensial hədəf kimi araşdırırlar.
Nilay
.jpg)
.jpg)
