İnsanlar kasıb böyüyənlərə daha çox etibar edirlər - Qəribə ARAŞDIRMA

Amerikan Psixoloji Assosiasiyasının alimləri müəyyən ediblər ki, insanlar daha çox kasıb ailədə böyüyənlərə güvənirlər.

32gun.az bildirir ki, tədqiqat işi Journal of Personality and Social Psychology (JPSP) jurnalında dərc olunub.

“Güvən sağlam münasibətlərin təməlidir. Onun olmaması romantik əlaqələrin pozulmasına, iş münasibətlərinin pisləşməsinə və sosial qarşıdurmaların dərinləşməsinə səbəb ola bilər,” — dedi tədqiqatın aparıcı müəllifi, Britaniya Kolumbiyası Universitetinin psixologiya professoru Kristin Lorin. — “Amma insanlar ilk baxışdan kiməsə niyə güvənirlər?”

Bu sualı cavablandırmaq üçün alimlər 1900-dən çox iştirakçının qatıldığı bir neçə təcrübə keçirmişlər. Onlar araşdırıblar ki, bir insanın sosial təbəqəsi — həm uşaqlıqda, həm də indi — onun güvənilirliliyinin qavranmasına necə təsir edir.

Bir təcrübədə iştirakçılara güvən oyunu təklif olunub, guya digər real insanlarla oynayırlar, amma əslində iştirak etdikləri profillər uydurulmuşdur. Hər iştirakçı öz profilini doldurub, digər “oyunçuların” profillərini alıb. Bəzilərinin profilində kasıb ailədə böyüyən insanlar təsvir olunurdu, digərlərində isə daha imtiyazlı insanlar.

Oyunda iştirakçılar 10 biletdən başlayırdılar, iki 100 dollarlıq hədiyyə kartı üçün lotereyada iştirak edirdilər. İstədikləri qədər bileti “güvəndikləri” oyunçulara ötürə bilirdilər. Bu biletlər ikiqat artırılır və həmin oyunçu biletin bir hissəsini və ya hamısını qaytara bilərdi. Alimlər iştirakçıların neçə bilet ötürməsindən güvən səviyyəsini qiymətləndirdilər.

Tədqiqat həm davranışdakı, həm də gözləntilərdəki güvəni araşdırdı. İştirakçılara soruşuldu: “Əgər siz bu insana bütün 10 bileti versəniz, onun 30 bileti olacaq. Sizcə, o sizə nə qədərini qaytaracaq?” Nəticələr göstərdi ki, insanlar kasıb ailədə böyüyənlərə daha çox güvənir və onların daha dürüst olduqlarına inanırlar, sosial mövqelərinə baxmayaraq.

Bu nəticələr insanlara sosial vəziyyətlərdə özlərini necə təqdim etmələri barədə faydalı məsləhətlər verə bilər. Məsələn, zəngin ailədə böyüyən şəxs bu faktı vurğulamaq yerinə indiki vəziyyətinə diqqət yetirə bilər. Və ya maliyyə çətinliklərini yaşamış şəxs “sadə köklər” haqqında danışmaqla özünə üstünlük qazana bilər.

Lakin Lorin qeyd etdi ki, tədqiqat kasıb ailədə böyüyənlərin həqiqətən daha etibarlı olduqlarını sübut etmir. Sosial təbəqənin real davranışa təsiri məsələsi isə gələcək araşdırmalar üçün açıq qalır.

Nilay