Nyu-York Universitetinin alimləri insan ünsiyyətində mühüm rol oynayan söz tapmaq prosesinin necə getdiyini araşdırıb.
32gun.az xəbər verir ki, tədqiqat nəticələri Cell Reports jurnalında dərc olunub.
Söz axtarışı insanın ideyaları dil vasitəsilə ifadə etməsinə imkan verən əsas kognitiv funksiyadır. Beyin zədələnmiş şəxslərdə bu qabiliyyət pozula bilər — onlar ətrafdakı əşyaları tanıyır, lakin gündəlik danışıqda söz seçməkdə çətinlik çəkirlər. Buna qədər bu prosesin təbii eşitmə şəraitində mexanizmləri zəif öyrənilmişdi.
Alimlər neyroxirurgiya əməliyyatı keçirmiş 48 xəstədən elektrokortikografiya (EKoG) vasitəsilə toplanan məlumatları təhlil edib. Bu yüksək dəqiqlikli metod sayəsində beyin fəaliyyətinin zaman və məkan üzrə izlənməsi mümkün olub və iki əlaqəli, lakin funksional olaraq fərqli neyron şəbəkəsi müəyyən edilib.
Birinci şəbəkə mənanı işləyən və sözün gözlənilməz və ya çətin proqnozlaşdırılan olduğu zaman aktivləşən semantik emal ilə bağlıdır. İkinci şəbəkə isə danışığın planlanmasında iştirak edir və sözlərin görmə və ya eşitmə yolu ilə qəbulundan asılı olmayaraq fəaliyyət göstərir.
Bundan əlavə, alimlər prefrontal korteksdə aydın fəaliyyət nümunəsi aşkarlayıb: nitqin motor planlaşdırılması onun ventral hissəsində, semantik emal isə dorsalda, xüsusən də orta frontal burunda baş verir. Bu sahənin dil və danışıq tədqiqatlarında rolu əvvəllər kifayət qədər qiymətləndirilməmişdi.
Ayxan
.jpg)
